Nasz patron

Święty Jerzy urodził się ok. III wieku w Kapadocji, krainie leżącej w centralnej części dzisiejszej Turcji — regionie, który w owym czasie był prawdziwą kuźnią chrześcijańskich świętych. Pochodził z zamożnej, pobożnej rodziny: jego ojciec był rzymskim oficerem, a wiarę wyniósł z domu rodzinnego. Podobnie jak ojciec, wstąpił do armii rzymskiej, gdzie szybko zyskał uznanie za odwagę, uczciwość i talent dowódczy — miał być nawet jednym z ulubieńców cesarza Dioklecjana.
Gdy Dioklecjan rozpoczął jedno z najkrwawszych prześladowań chrześcijan w historii starożytnego Rzymu, Jerzy stanął przed trudnym wyborem: milczeć i ratować karierę, albo wyznać wiarę i stracić wszystko. Wybrał to drugie. Według tradycji rozdał swój majątek ubogim i otwarcie sprzeciwił się cesarskim edyktom wymierzonym w chrześcijan. Za to poddano go wyjątkowo okrutnym torturom, którym — jak głosi tradycja — stawiał czoła z niezłomną wiarą i spokojem. Ostatecznie, prawdopodobnie 23 kwietnia między 303 a 305 rokiem, został ścięty pod Nikomedią. Jego ciało przewieziono do Liddy w Palestynie (dziś Lod w Izraelu), gdzie już wkrótce potem chrześcijanie zaczęli modlić się do niego jako do męczennika, a z czasem wzniesiono tam ku jego czci bazylikę.
Rozwój kultu
Cześć dla świętego Jerzego rozprzestrzeniała się najpierw na Wschodzie — w Palestynie, Egipcie i Etiopii, a najsilniej w Kapadocji, na Cyprze i w Gruzji, skąd dotarła do Rosji i na Bałkany (to właśnie od jego imienia pochodzi nazwa Gruzji — Georgia). Na Zachodzie Europy kościoły pod jego wezwaniem — w Moguncji, Paryżu, Neapolu — poświadczone są już od VI wieku, a w IX wieku, gdy do Reichenau nad Jeziorem Bodeńskim sprowadzono relikwię w postaci głowy świętego, kult przeżył prawdziwy rozkwit. W czasach wypraw krzyżowych rycerze uczynili go swoim patronem i wzorem rycerskości — to wtedy jego postać na koniu, z włócznią w dłoni, na dobre zadomowiła się w europejskiej wyobraźni. Od synodu w Oksfordzie w 1222 roku święty Jerzy jest patronem Anglii, gdzie jego święto należy do najbardziej uroczystych dni w roku, a jemu samemu poświęcono tam ponad 160 kościołów. Patronuje też m.in. Genui i diecezji Limburg, a Dardanele nosiły niegdyś nazwę Cieśniny św. Jerzego.

Legenda o smoku
Rycerz na koniu, przebijający włócznią smoka — obraz symboliczny: zwycięstwo dobra nad złem, wiary nad lękiem, odwagi nad obojętnością.
Najbardziej rozpoznawalny obraz świętego Jerzego nie jest relacją historyczną, lecz średniowieczną opowieścią symboliczną, spisaną najpełniej w Złotej legendzie Jakuba de Voragine (XIII w.). Głosi ona, że w pewnej krainie grasował smok terroryzujący mieszkańców, którym trzeba było oddawać na pożarcie zwierzęta, a gdy tych zabrakło — także ludzi. Gdy przyszła kolej na córkę królewską, na jej ratunek stanął rycerz Jerzy: zranił smoka włócznią, a następnie obiecał go zgładzić, jeśli mieszkańcy przyjmą chrzest. Lud i król zgodzili się, a Jerzy dotrzymał słowa. Choć to opowieść literacka, a nie wydarzenie historyczne, od wieków niesie czytelne przesłanie — i właśnie dlatego przetrwała w ikonografii i pobożności ludowej do dziś.
Patron
Święty Jerzy jest patronem żołnierzy, rycerzy, harcerzy, rolników, górników, kowali, bednarzy, artystów, wędrowców i więźniów — a także naszej parafii w Rydułtowach, dumnie noszącej jego imię.
